محمد بن أبي بكر الزهري الغرناطي ( مترجم : حسين قره چانلو )
37
كتاب الجغرافية ( فارسى )
دم مىميرد . و چنانچه آن مرد كف جمعآورى شده را نزد پادشاهان ببرد به گرانترين قيمت آن را مىفروشد زيرا مقدار ( كمى ) از اين سمّ همهء ( بسيارى از ) حيوانات را بىدرنگ مىكشد . شكار رخّ 15 - همچنين اهالى نوبه و حبشه در اين صحرا رخّ شكار مىكنند . رخّ حيوانى بزرگ به اندازهء گاو نر تناور است كه چهارپا همچون پاهاى شتر و دو سر همانند سر گرگ دارد ، به جلو و عقب راه مىرود ولى كج نمىرود زيرا ساقهايش تكه استخوانى هستند ، فقط سر خود را به جلو و پشت و راست و چپ مىگرداند ، و با دو دهان مىخورد و از طريق يك سوراخ در وسط شكمش كثافت مىكند . در پهلوهايش چيزى مانند بال دارد كه در موقع زانو زدن آنها را بالا نگه مىدارد و به هنگام راه رفتن آنها را مىآويزد . اهالى سرزمين نوبه و حبشه رخّ را شكار مىكنند و مىخورند . اين حيوان فقط با نىلبك ( نوعى نى ) شكار مىشود ، به اين ترتيب كه شكارچيان گودالى مىكنند [ پ v 5 ] و مردى داخل آن مىشود كه در نىلبكى مىنوازد . چون رخّ صداى نىلبك را بشنود به سمت آن مىآيد تا بالاى گودال مىايستد ، چون شكارچى آن ( رخّ ) را ببيند بيشتر در نى مىنوازد و رخّ پيوسته نزديكتر مىشود تا اينكه در گودال مىافتد آنگاه شكارچى حيوان را در گودال مىكشد و سپس آن را بيرون مىآورد . عذرى « 1 » در تاريخ خود منافع اين حيوان و خواص استخوانهايش را ذكر كرده است ، هر كس خواهان ( دانستن ) آن است بايد در تاريخ عذرى « 2 » آن را
--> ( 1 ) . 'Udhri . ( 2 ) . فى تاريخچه منافع الرّخّ و خواص عظامه .